Dlaczego Twój pies Cię „nie słyszy”?
Wyobraź sobie taką sytuację:
idziesz na spacer ze swoim psem i nagle na horyzoncie pojawia się inny pies. A do tego wróg publiczny nr 1.
Już na sam jego zapach zazwyczaj Twój pies sztywnieje, zaczyna szczekać, rzucać się na smyczy, a na Twoje próby komunikacji reaguje kompletną ignorancją.
Znasz to?
Wielu opiekunów psów reaktywnych uważa, że ich piesjess nieposłuszny, niegrzeczny, albo w ogóle „złośliwy”!
A co jeśli pies znajduje się w stanie emocjonalnym, który fizycznie uniemożliwia mu logiczne myślenie?
Kluczem do zrozumienia tego zachowania jest trójkąt stresu, system pracy, który szczegółowo omawiam podczas moich warsztatów, a który pozwala odzyskać kontrolę nad spacerami, treningiem i generalnie codziennym życiem z psem.
.
Anatomia stresu: Od motywacji do wyczerpania
Wpływ stresu na organizm psa (i Twój) jest w pełni logicznym procesem. Wszystko sprowadza się do poziomu hormonów stresu i ich wpływu na wydajność:
-
Eustres (tzw stres pozytywny): Gdy poziom hormonów delikatnie rośnie, rośnie też wydajność i skupienie organizmu. To stan gotowości do działania. Tu zazwyczaj podaję przykład chodzenia na rozmowy kwalifikacyjne, jeśli już robisz to od jakiegoś czasu i nie jest to nic nowego dla Ciebie. Po prostu ogarniasz się, odpowiadasz na pytania jak najlepiej umiesz i wychodzisz.
-
Przekroczenie progu: Jeśli bodziec stresowy nadal eskaluje, wydajność gwałtownie spada. Wkraczamy w fazę, w której pies traci kontrolę nad swoimi czynami.
-
Wyczerpanie: Skrajny, długotrwały stres, który w skrajnych przypadkach może być dla organizmu nawet śmiertelny. Ale MY często widzimy to jako GRZECZNY pies. (np jak pies „odpuszcza” i staje się nagle grzeczny, gdy wcześnej walczył z Tobą gdy obcinałaś mu paznokcie)
W eustresie istnieje bardzo krótka faza, w której wydajność jest maksymalna, ale kontrola nad zachowaniem spada do zera. To jest właśnie ten moment, w którym pies nie robi nic poza instynktownym atakiem lub ucieczką. Zupełnie nie słyszy wtedy swojego człowieka.
Aby móc skutecznie pracować z psem, nigdy nie wolno nam przekraczać tego niewidocznego progu reakcji, zwanego barierą 3F (Fight, Flight, Freeze – Walcz, Uciekaj, Zamarznij).
Ważna zasada: Jedyną istotą, która dokładnie wie, w którym miejscu osi stresu się znajduje, jest TYLKO TWÓJ PIES. Dlatego w pracy tą metodą to pies dostaje możliwość kontrolowania swojego poziomu stresu.
4 pytania, czyli jak oddać psu kontrolę
Dzięki oddaniu psu sprawczości, jego stan wewnętrzny przestaje być kontrolowany przez automatyczny próg 3F.
Pies odzyskuje zdolność komunikacji i adaptacji do bodźca. I wiesz jakie to jest ważne! To trochę jak uzyskanie miejsca w zatłoczonym tramwaju, gdzie nieco kontrolujesz już swoją przestrzeń.
Zatem co robić, aby ODDAĆ tę sprawczość?
Musimy odpowiedzieć sobie na cztery kluczowe pytania:
-
1. STOP: Jak mogę zatrzymać stresującą sytuację? Wysiąść z tramwaju?
-
2. BEZPIECZNE MIEJSCE: Gdzie mogę się zrelaksować i poczuć pewnie?
-
3. START: Jak mogę ponownie wrócić do pracy, gdy już się uspokoję?
-
4. DLACZEGO: Dlaczego właściwie mam to zrobić? Jaką dostanę za to nagrodę?
Przykład z życia: Efekt smyczy
Wiele psów przejawia zachowania reaktywne tylko na smyczy.
Dlaczego?
Ponieważ smycz odbiera im wybór. Gdy te same psy są puszczone luzem, często potrafią odejść i ominąć inne czworonogi łukiem. Gdybyśmy zapytali je, co robią, odpowiedziałyby, że właśnie uruchomiły system STOP i przeszły do BEZPIECZNEGO MIEJSCA.
Niestety, napięta smycz to uniemożliwia. Wtedy zachowanie agresywne staje się jedynym dostępnym dla psa sposobem na wykrzyczenie: „STOP! Zostaw mnie i zachowaj bezpieczny dystans!”.
Jeśli chcemy to zmienić, musimy zaoferować psu alternatywę i wprowadzić do równania START oraz DLACZEGO.
Czy to jest takie proste?
TAK!
Bo największym wzmocnieniem w życiu zwierząt jest WYBÓR i KONTROLA. Więc wprowadzamy w kontrolowanych warunkach ćwiczenia – jakie to miejsca? Mniej ruchliwe, spokojny park, Twoje podwórko, a potem obserwując psa, dodajemy trudności.
W prawdziwym życiu istnieje mnóstwo zmiennych, jak wiesz zawsze może wyskoczyć Ci wróg nr 2 zza roku, po drugiej stronie chodnika, pogoda, gorszy dzień psa, nagłe hałasy – to wszytko może wpłynąć na przebieg treningu, ale co najważniejsze na Twój codzienny spacer.
Praca z psem reaktywnym czy lękliwym wymaga cierpliwości i doskonałego czytania psiej mowy ciała. Ale WAŻNE respektowania jego GRANIC, nie wciskania go w nieprzyjemne sytuacje i dawać mu chrupka, bo tak ładnie robi. Właśnie odbierasz mu WYBÓR.
Przypomnij sobie gdy Ty robisz coś gdy nie masz WYBORU – robisz, ale nie jest to przyjemne i w przyszłości będziesz unikać takich sytuacji.
Chcesz wiedzieć więcej o trójkącie stresu? Obejrzyj webinar o pracy na trójkącie stresu w tropieniu użytkowym – Trójkąt stresu w tropieniu użytkowym.